France

Άγιος Σάββας της Κυριώτισσας

Άγιος Σάββας της Κυριώτισσας (Παναγία Κυριώτισσα)

Από τα σπουδαιότερα βυζαντινά μνημεία της Βέροιας, ο Άγιος Σάββας της Κυριώτισσας κτίστηκε στα μέσα του 14ου αιώνα και αρχικά αποτελούσε τρίκλιτη βασιλική με ξύλινη στέγη πριν τις αλλεπάλληλες ανακατασκευές που υπέστη μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα. Από τον αρχικό ναό έχει διατηρηθεί, ύστερα από επισκευές. μόνο ο ανατολικός τοίχος, οι διαχωριστικοί τοίχοι του χώρου της πρόθεσης και του διακονικού, καθώς και η κόγχη του ιερού με τον εντυπωσιακό εξωτερικό κεραμοπλαστικό διάκοσμο, στον οποίο εντοπίζεται γραμμένο με πλίνθους, το συμπίλημα «ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΙΝΑ», το οποίο πιθανά να θέλει να αναδείξει τη μοναχή Ξένη Σουλτανίνα ως κτητόρισσα του ναού. Παρότι ο σημερινός ναός είναι αφιερωμένος στη μνήμη του Αγίου Σάββα, η εκκλησία είναι ευρύτερα γνωστή ως Παναγία της Κυριώτισσας εδώ και αιώνες. Ο ναός κοσμείται από εξαίσιες τοιχογραφίες του 14ου αιώνα μερικές από τις οποίες ξεχωρίζουν για τα ρεαλιστικά τους χαρακτηριστικά στοιχείο που δε συναντάται ιδιαίτερα στη βυζαντινή παράδοση. Στο ναό επίσης φιλοξενούνται ορισμένες βυζαντινές εικόνες.